|
انواع تجارت الکترونیک:
Business to Business B2B
این نوع تجارت، تجارت بین دو بنگاه و یا تجارت فروشنده با فروشنده میباشد. این نوع تجارت دارای بالاترین حجم خرید و فروش در معاملات الکترونیکی است و هنوز هم طبق آخرین آمار فعالین این بخش بیشترین ارزش افزوده را کسب میکنند. این نوع تجارت بیشتر برای انجام خرید و فروش عمده استفاده میشود. به عنوان مثال چنانچه تولید کننده یک ماده اولیه بخواهد تولیدات خود را از طریق تجارت الکترونیک به یک خریدار بفروشد، این تجارت در این بخش جا میگیرد. در B2B، تجار نه تنها مجبورند مشتریان خود را بشناسند بلکه باید واسطهها را نیز شناسایی کنند. B2B در برگیرنده تبادل اطلاعات، دادهها، ثبت سفارش، خرید و فروش و… میشود. اما در مدل جدید فرآیند ارتباطی بسیار باز و قابل انعطاف طراحی شده است، به طوری که تولید کنندگان مواد اولیه، تولید کنندگان کالاهای مختلف و فروشندگان و توزیع کنندگان بتوانند به راحتی با یکدیگر ارتباط مستقیم داشته باشند. این به معنی کاهش قیمتها میشود. در این مدل همه شرکاء و خدمات مرتبط با تجارت بینالمللی را که موجب سهولت در امور خرید و فروش میگردند در یک محل گرد هم میآیند. B2Bدست واسطهها را کوتاه میکند و دو طرف یک رابطه تجاری را به صورت مستقیم به یکدیگر متصل میکند.
تجارت الکترونیکی مبادله به مبادله Electronic Data Interchange E2E
به طور کلی مبادله در یک بازار الکترونیکی عمومی با وجود تعداد زیادی خریدار و فروشنده صورت میگیرد. در معاملات B2B بازار الکترونیکی مکانی برا ارتباط خریداران و فروشندگان با یکدیگر است. تجارت الکترونیک از نوع E2E سیستمی است که ارتباط بین معاملات مختلف را برقرار می کند.
Business to consumer B2C
بیشترین سهم در انجام تجارت الکترونیک از آن B2C که همان خردهفروشی است، میباشد. این نوع تجارت به تجارت E-Tailing معروف است. این نوع تجارت با گسترش وب به سرعت افزایش پیدا کرد و اکنون به راحتی میتوان انواع و اقسام کالاها از شیرینی گرفته تا اتومبیل و نرمافزارهای کامپیوتری را از طریق اینترنت خریداری کرد. B2C با راهاندازی سایتهایی چون Amazon و CDNOW آغاز شد. در تجارت الکترونیکی از نوع B2C در یک طرف معامله، تولید کننده (فروشنده) محصول و در طرف دیگر، خریدار (مصرف کننده نهایی) قرار دارد. موفقیت در این مدل وابسته به تجربیاتی است که به مشتری ارائه میگردد که در مدل سنتی به آنها خود خو گرفته است و شرایط مشابه را به وجود آورد. شرکتهایی نظیر Amazon و REI روی شهرت خود محیط نیرومند Online را تدارک دیدهاند که بتوانند رضایت بیچون و چرای مشتری را جلب نمایند. شکل دیگر تجربیات Online مشتری این است که رابطه تصویری با مشتری به درستی انتخاب گردد. متن و گرافیکی که مشتری باید با آن به جای فروشنده تبادل نظر کند باید خوب طراحی شده باشد.
Business to Business to Consumer B2B2C
در این نوع تجارت الکترونیکی یک کسب و کار یا بنگاه برخی از محصولات، خدمات را برای کسب و کار وابسته تهیه کرده و کسب و کار وابسته، بر مشتریان خود که شامل کارمندان خود یا کسانی که کالاها را بدون هیچگونه ارزش افزودهای تهیه میکنند، سرویس میدهند. مانند یک انباردار که کالا را برای خرده فروشان نگهداری میکند و خرده فروش پس از فروش کالا به مصرف کننده با دستور حمل کالا به انباردار حقالزحمه آن را پرداخت میکند که در این صورت آن را پرداخت میکند که در این صورت آن را تجارت انباردار با خرده فروش و با مشتری مینامند و یا مانند یک آژانس مسافرتی که از سوی شرکتهای هواپیمایی و صاحبان هتلها و خدمات مسافرتی را تهیه و به مشتریان ارایه میکند.
Consumer to Business B2C
این نوع تجارت الکترونیک شامل فروش کالاها و خدمات توسط افراد به سازمانها از طریق اینترنت است.
Consumer to Consumer C2C
در بستر اینترنت این امکان فراهم شده است تا دو طرف معامله و داد و ستد کننده هر دو مصرف کننده باشند! به طور مثال فرض کنید شما یک کالای دست دومی برای فروش دارید بدون آنکه زحمت آن را به خود دهید تا آن را به مغازه محلتان برای فروش برده و صبر کنید تا واسطهای آن را به فروش برساند، میتوانید به راحتی در منزل خود بنشینید و از طریق اینترنت آن را حراج کنید و از این طریق کالای خود را تبدیل به پول نقد کنید. وانگهی نکته دیگر اینکه با وجود اینکه مشتری قیمت ارزان جنس را میبیند و آن جسم نیز به دلیل سود و منفعتش ریسک کرده و آن را میخرد. در این مدل تجارت الکترونیکی، مزایدهها و مناقصههای مستقیم کالاها از طریق اینترنت انجام میگیرد. مدل C2C شبیه به یک دکه در بازار دست دوم یا سمساری است. eBay به عنوان حراجی Online بزرگترین نمونه اولیه مدل C2C میباشد. eBay خود چیزی نمیفروشد و به واسطی بین خریداران و فروشندگان به ارائه محصولاتی در حراجی Online عمل میکند. به دلیل ناچیز بودن هزینه تبلیغات در اینترنت استفاده از مدل C2C توسط کاربران اینترنتی جهت فروش کالاهای مورد نظر خود توجه قرار گرفته است.
Business to Government B2G
این نوع تجارت الکترونیک شامل تمامی مبادلات تجاری – مالی بین شرکتها و سازمانهای دولتی است. تأمین نیازهای دولت توسط شرکتها و پرداخت عوارض مالیاتها از جمله مواردی است که میتوان در این گروه گنجاند. تجارت B2G در حال حاضر دوران کودکی خود را طی میکند ولی در آیندهای نزدیک زمانی که دولتها به ارتقاء ارتباطات خود تمایل و توجه نشان دهند، به سرعت رشد خواهد نمود.
Government to Consumer G2C
مدل تجارت الکترونیکی G2C همان دولت الکترونیک است که کمکم در حال اجرا شدن در برخی کشورها میباشد. از طریق این نوع تجارت، دولت از طریق ارتباطات الکترونیکی به شهروندان، خدمات مختلف ارائه میکند. حیطههایی همچون جمعآوری کمکهای مردمی، پرداخت مالیات بر درآمد و هر گونه امور تجاری دیگری که بین دولتها و مردم انجام میشود، در این نوع تجارت گنجانده میشود.
Government to Government G2G
برای انجام معاملات و قراردادها میان دو سازمان دولتی و یا دو کشور از این سرویس استفاده میشود. برای نمونه، چنانچه دو کشور یا دو موسسه دولتی بخواهند در زمینه صادرات و واردات قراردادهایی ببندند، باید از این سرویسها استفاده کنند. بر اساس مدل G2G است که ارتباط و تقابل بین دو سازمان دولتی دو یا چند وزارتخانه را فراهم میسازد و مواردی چون ارتباط شهرداریها با پلیس، وزارت کشور، نهادهای نظامی و … را شامل میشود. در این مدل مبادلات میان دو سوی یک فرآیند الکترونیکی ممکن است شامل مبادلات بازرگانی باشد یا صرفاً به تبادل اطلاعات محدود شود.
کاربردهای نقطه به نقطه Peer to Peer Application P2P
فناوری P2P میتواند در انواع معاملات C2C و B2C مورد استفاده قرار گیرد. این فناوری شبکههای رایانهایی عضو را قادر میسازد تا اطلاعات را بین هم تسهیم کنند مثل اینکه مردم میتوانند موزیک و نرمافزار موزیک و دیگر کالاهای اطلاعات را با هم معاوضه کنند.
تجارت سیار Mobile Commerce MC
انجام معاملات و فعالیتهای تجارت الکترونیکی از طریق تجهیزات بیسیم به تجارت سیار MC معروف است مثل اینکه یک فرد میتواند از طریق تلفن همراه خود پول را از حساب خود به حساب دیگر منتقل کند یا سفارشات را به یک فروشنده در محیط الکترونیکی ارجاع دهد. اکثر کاربردهای تجارت سیار مستلزم امکان دسترسی به اینترنت از طریق تلفن همراه است. اگر معاملات انجام شده در تجارت سیار به مکانها یا زمانهای خاص محدود شوند در آن صورت تجارت مکانی( LC)نامیده میشود. بعضی از مردم تجارت سیار با به عنوان معاملاتی که از راه دور مثل منزل یا اداره انجام میدهند معرفی میکنند.
تجارت الکترونیکی به صورت کسب و کار داخی
این نوع تجارت الکترونیکی، شامل تمام فعالیتهای درون سازمانی است که مستلزم مبادله کالا و خدمات و اطلاعات بین واحدهای مختلف و افراد سازمان میباشد، مانند آموزش کارکنان به صورت Online که مستلزم وجود اینترنت در داخل سازمان است.
تجارت الکترونیکی بنگاه با کارکنان Business to Employees B2E
در این نوع که خود طبقهای از تجارت الکترونیکی به صورت کسب و کار داخل سازمانی است، خدمات اطلاعات یا محصولات در اختیار کارکنان (به صورت انفرادی) قرار میگیرد، مثل پرداخت حقوق کارکنان از طریق سیستم حقوق و دستمزد بر خط آنلاین سازمان.
تجارت الکترونیک به شکل همکاری Collaborative Commerce CC
همکاری افراد یا گروه-های جامعه به صورت آنلاین با یکدیگر به همکاری یا مشارکت تجاری (CC) معروف است مثل اینکه شرکای تجاری در مکانهای مختلف بر روی طراحی یک محصول با یکدیگر کار کرده و به صورت آنلاین و بطور مرتب با یکدیگر ارتباط دارند یا مثل شرکای تجاری با یکدگر در مورد تقاضای بازار، نتایج را با هم تبادل میکنند.
تجارت الکترونیکی غیر تجاری
تعداد زیادی از موسسات غیر تجاری مثل موسسات علمی، سازمانهای مذهبی، موسسات اجتماعی، سازمانهای دولتی برای کاهش مخارج یا بهبود فعالیتها و خدمات به مشتریان و مراجعین و مخاطبین خود از تجارت الکترونیکی استفاده میکنند.
یادگیری الکترونیکی E-Learning
در یادگیری الکترونیکی آموزش یا تحصیل به صورت آنلاین ارایه شده بیشتر در داخل بنگاهها برای آموزش کارکنان مورد استفاده قرار گرفته و به |آن آموزش الکترونیکی گفته میشود. همچنین دانشگاههای مجازی از این سیستم استفاده میکنند. |